Artículu: ¿Qué pasa con Llingua Asturiana nos concertaos?

Espublizao 28/10/14

El diariu El Comercio asoleyaba una noticia al respective de la presencia de l'asignatura de Llingua Asturiana y Cultura Asturiana nos centros concertaos: "Llingua fracasa en la concertada". Nel artículu dábase a entender que l'asignatura entamara'l so andar nos concertaos esti cursu. Inaciu Galán, presidente d'Iniciativa pol Asturianu respondió esti martes 28 con un artículu asoleyáu nes páxines del periódicu qu'agora reproducimos.

 

Esti diariu asoleyaba una noticia al respective de la presencia de l'asignatura de Llingua Asturiana y Cultura Asturiana nos centros concertaos: "Llingua fracasa en la concertada". Nel artículu dábase a entender que l'asignatura entamara'l so andar nos concertaos esti cursu. Esto nun ye asina, los concertaos, como parte de la rede pública tán obligaos a ufiertar l'asignatura en tolos niveles dende va munchos años. Y hai centros concertaos que son modelu nesti ámbitu. Sicasí, la mayoría nunca incluyeron la uferta, mientres la inspección educativa del Principáu miraba pa otru llau.

 

La información básase primero nuna falsedá, que Llingua Asturiana comenzaba a ser d'obligada ufierta pa los centros concertaos nesti cursu. Al menos dende los años noventa y cola Llei d'Usu del Asturianu de 1998, tolos centros teníen que tar yá ofreciendo la posibilidá d'estudiala a los alumnos y alumnes. Pero en munchos concertaos esto nun yera asina, los centros nun respetaben la llei y la opción d'escoyer Llingua Asturiana nun apaecía nes fueyes que daben a los alumnos, o cuando apaecíen, acompañábense de presiones pa evitar tener qu'introducir profesoráu d'asturianu.

 

Yo mesmu, como alumnu d'unu de los centros concertaos qu'apaecen na noticia, puedo dar fe de como a lo llargo de los más de 14 años que pasé nel Colexu Corazón de María nunca tuvi la oportunidá siquiera d'escoyer asturianu, cuando la llei marca que tien que s'incluyir na ufierta. ¿Quieren dicime que de 615 alumnos, nenguna familia, nin siquiera una, quixo llevar a los sos fíos a Llingua Asturiana? Tan absoluta unanimidá, el 100%, abúltame increible, tanto como aquella que tuvo'l Referéndum organizáu por Franco en 1967, y mirái, inclusive naquella ocasión, cuasi un 5% votó en contra. 

 

Detrás d'esta noticia ta la negativa de los centos concertaos a invertir en profesoráu. Porque l'alternativa a Llingua Asturiana, Cultura Asturiana, que tan increible consensu xenera nestos centros, puede dala'l tutor del grupu, ensin que tenga nengún tipu de formación sobre'l tema, mientres que pa dar Llingua Asturiana tienen que tener al tutor nel grupu de Cultura Asturiana y a otru profesor dando Llingua. Por eso, estos datos nun demuestren el fracasu de Llingua Asturiana, sinón como dalgunos centros concertaos, por suerte non la totalidá, dan la espalda a que los sos alumnos puedan meyorar les sos capacidaes llingüístiques, deprendiendo a falar bien asturianu, y con ello, tamién a meyorar el so castellán, coles importantes ventayes que supón falar dos llingües del so entornu pa deprender con mayor facilidá otros idiomes.

 

A los centros qu'enseñen tan increibles datos, que sepan que nun cuela, y a la presidenta de la Confederación Católica Nacional de Padres de Familia y Padres de Alumnos (Concapa) de Asturias, Sandra Ruiz, dici-y que si-y paez que cola llingua asturiana "no se va a ningun lado", sedrá que quier que los sos fíos tengan qu'emigrar fuera d'Asturies a trabayar y vivir. Los que queremos qu'Asturies dexe de ser una tierra d'emigrantes vemos en deprender asturianu una oportunidá de facer comunidá y nel deprender otres llingües, la oportunidá de vender a Asturies y a les nueses empreses nel mundu. Deprender asturianu y otres llingües, non solo nun ta reñío, sinón que ye complementario y necesario en conxuntu. A los alumnos y families de los concertaos, recorda-yos que con qu'un solu alumnu escueya asturianu nun centru, ésti tien la obligación de pone-y profesor, un drechu reconocíu, como la voluntariedá d'estudiar o non asturianu.

 

Inaciu Galán y González

Presidente d'Iniciativa pol Asturianu

(Artículu asoleyáu n'El Comercio, el 28 d'ochobre de 2014)

 

Inaciu Galán comenta la noticia en La radio es mía (RPA)

Videu destacáu

Protocolu Garantía de los Drechos Llingüísticos

El Protocolu pa la Garantía de los Drechos Llingüísticos ye un documentu internacional que quier ser una continuación de la Declaración Universal de los Drechos Llingüísticos aprobada va agora venti años.